Zarządzanie ryzykiem portfelowym
Michał, konsultant
„Gdy jeden z największych banków na polskim rynku podjął strategiczną decyzję o ekspansji na rynku kredytów hipotecznych, zwrócił się do zeb/ z prośbą o wsparcie przy dostosowaniu metod zarządzania ryzykiem kredytowym. Do tej pory tego typu kredyty nie należały do kluczowych obszarów działalności Banku, a produkt był adresowany przede wszystkim do wieloletnich klientów Banku. Stąd też procedury i modele do zarządzenia ryzykiem kredytowym w Banku nie były dostosowane ani do dużego rozmiaru portfela kredytowego, ani do zwiększonego ryzyka, jakie niesie ze sobą przyznawanie kredytów zupełnie nowym klientom.
Naszym zadaniem było stworzenie modeli pozwalających na ocenę zarówno prawdopodobieństwa, z jakim klient przestanie spłacać kredyt, jak i straty, która potencjalnie z tego tytułu zostanie poniesiona. W obszarze tym istnieją już wypracowane rozwiązania, których poprawność i jakość została wielokrotnie potwierdzona, wymagają one jednak odpowiedniej ilości danych. Niestety nasz Klient posiadał ograniczony zasób danych, niepozwalający na zastosowanie tych rozwiązań. Możliwe było jednak uchwycenie pewnych specyficznych dla portfela tego Banku zależności, stąd niewskazane było korzystanie z podejść stosowanych przy zupełnym braku danych, takich jak modele zewnętrzne lub eksperckie. Projekt wymagał wypracowania zupełnie nowego, niestandardowego rozwiązania.
Kluczowy problem stanowiło połączenie w spójny i logiczny sposób danych z wewnętrznych baz Banku, zewnętrznych źródeł oraz eksperckich oszacowań tak, aby stworzony model jak najpoprawniej oceniał ryzyko. Ostatecznie zostało wypracowane rozwiązanie oparte na funkcji integrującej wyniki z niezależnych modeli. Rozwiązanie to łączyło zarówno statystyczne, jak i eksperckie podejście, zachowując przy tym prostotę i przejrzystość oraz, przede wszystkim, pozwalając na skuteczną ocenę ryzyka.
Projekt ten przekonał mnie, jak istotnym elementem, poza jakością proponowanych rozwiązań, jest sposób ich argumentacji. Naszym zadaniem, jako doradców, jest nie tylko zaproponowanie odpowiednich, dostosowanych do potrzeb klienta, modeli, ale także wykazanie, że stanowią one optymalne rozwiązanie. Wbrew pozorom to właśnie ten ostatni element stanowił największe wyzwanie, tym bardziej, że proponowane metody nie zaliczały się do powszechnie stosowanych. Wymagało to ode mnie, jako aktywnego uczestnika prowadzonych dyskusji, zrozumienia istoty problemu, stanowisk i racji zaangażowanych stron oraz umiejętnego godzenia różnych punktów widzenia. Pomimo burzliwego przebiegu niektórych dyskusji, ostateczny efekt, uznanie wyrażone przez Klienta oraz implementacja zaproponowanych rozwiązań stanowiły potwierdzenie słuszności dokonanych przez nas wyborów.”